Serdecznie zapraszamy do wysłuchania koncertowo-inscenizacyjnego oratorium „Pieśń nad pieśniami” z kompozycją muzyczną Roberta Pożarskiego do starotestamentalnego tekstu w przekładzie Romana Brandstaettera.
W roli Oblubieńca wystąpi kantor Paweł Szczyciński, w roli Oblubienicy usłyszymy śpiewaczki ze Scholi Mulierum Silesiensis, a w roli chóru – kantorów i śpiewaków ze Scholi Gregoriana Silesiensis. Kierownikiem artystycznym oratorium jest Marcin Bornus-Szczyciński, jeden z pionierów wykonawstwa wokalnej muzyki dawnej w Polsce; reżyserem inscenizacji – Johann Wolfgang Niklaus, autorką projektów scenografii i kostiumów – Małgorzata Dżygadło-Niklaus, autorem korowodów i choreografii – Jacek Hałas.

Pierwsza sobotnia prezentacja odbędzie się w kościele pokamedulskim na warszawskich Bielanach, gdzie przez ponad 11 lat Robert Pożarski pełnił posługę jako kantor i kierował tamtejszą scholą.
Drugie wykonanie w niedzielę odbędzie się kościele parafialnym w Laskach – gdzie ma siedzibę Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, z którym R. Brandstaetter był zaprzyjaźniony. To wykonanie będzie poprzedzone audiodeskrypcją – krótkim opisem wizualnej strony oratorium, autorstwa Marii Szczycińskiej-Nowak.

 

Robert Pożarski był jednym z najwybitniejszych na świecie znawcą i wykonawcą średniowiecznego chorału gregoriańskiego, polskiej muzyki renesansowej, barokowej i tradycyjnej. Szczególną atencją darzył polskie źródła chorałowe, w szczególności tzw. chorał piotrkowski. Inspiracje wykonawcze czerpał zarówno od wybitnych kantorów bizantyjskich, jak i polskich śpiewaków tradycyjnych. Jego kompozycja to owoc artystycznego doświadczenia, łączący w sobie elementy gregoriańskiego, bizantyjskiego, tradycyjnego śpiewu oraz muzyki średniowiecznej i współczesnej. Oratorium “Pieśń nad Pieśniami” jest jedyną kompozycją w dorobku Roberta Pożarskiego – utworem unikatowym, innowacyjnym, wymykającym się jednoznacznej klasyfikacji gatunkowej, twórczo syntezującym rozległe muzyczne zainteresowania kompozytora i eksponującym mistrzowskie tłumaczenie cenionego poety, dramaturga i znawcy kultury hebrajskiej. Dzieło zawiera fantastyczną, rozbudowaną i wymagającą kunsztu wokalnego partię solową Oblubieńca, którą sam autor miał zamiar wykonywać. Z kolei partie chóralne, pełniące funkcję narracyjną i komentującą, oraz rolę Oblubienicy przeznaczył dla wrocławskich schól, którymi kierował przez ponad 20 lat.

Według Marcina Bornusa-Szczycińskiego, wieloletniego przyjaciela i współpracownika autora, „Pieśń nad pieśniami” jako księga biblijna interesowała Roberta Pożarskiego od kilkudziesięciu lat, a ostatecznie stworzył swoje wielkie dzieło muzyczne do tekstu tłumaczenia Romana Brandstaettera, którego twórczością zafascynował się w ostatnich latach. Jak mówi Bornus-Szczyciński: „Brandstaetter nadaje się do śpiewania jak rzadko kto, jego poezja jest syntezą doświadczeń melodii hebrajskiego oryginału, z analitycznym, precyzyjnym, wręcz mistrzowskim użyciem języka polskiego. W dziele Roberta ciekawa jest gra między rytmem „tanecznym”, regularnym, a rytmem psalmodycznym, gdzie recytatyw króluje i wtedy rytm jest dużo bardziej swobodny; są sytuacje, gdzie ten rytm jest całkowicie podporządkowany rytmowi słowa”.

Księga „Pieśń nad pieśniami” jako dramat jest wyjątkowa, gdyż nie przebiega w czasie, od urodzenia do śmierci, od oczekiwania do spełnienia, lecz jest trwaniem, utwierdzaniem się wielkiej miłości, która istnieje cały czas i będzie istnieć zawsze, jednocześnie bez fizycznego zwieńczenia i spełnienia. Forma dramatyczna nawiązuje do tradycji Wschodu, gdzie do dziś uprawiana jest suficka tradycja ghazal. To skrajnie zdyscyplinowana forma poezji, która wykłada się jednocześnie, w każdej chwili i każdym słowie jako mistyczna i miłosna. Śpiewak i poeta, który zajmuje się tym przez całe życie, opowiada poemat będący jednocześnie dziełem mistycznym i erotycznym, i, nie skręcając ani na chwilę w jedną lub drugą stronę, mając stale w pamięci istnienie tej drugiej strony, zawsze porusza się po grani tego napięcia. Na Zachodzie ta forma sztuki prawie zanikła, jeśli nie liczyć kilkudziesięciu lat XVII-wiecznego muzycznego manieryzmu. Ale może jednak nie wszystko stracone? Przecież sama nieprzerwana do dziś obecność „Pieśni na pieśniami” wśród ksiąg kanonicznych Starego Testamentu domaga się takiej właśnie wewnętrznej dyscypliny.

Reżyseria spektaklu i opracowanie minimalnej formy teatralnej powierzona została Wolfgangowi Niklausowi, znanemu z realizacji średniowiecznych dramatów liturgicznych ze Scholą Węgajty, a stworzenie scenografii oraz kostiumów – Małgorzacie Dżygadło-Niklaus.

Robert Pożarski nie zdążył dokończyć prac nad koncepcją scenicznego opracowania i publicznego wykonania swojego dzieła, gdyż zmarł przedwcześnie w listopadzie 2021 roku. Premierowe wykonanie „Pieśni nad Pieśniami” odbyło się w 2023 roku, a kolejne wykonania są uhonorowaniem jego pamięci, ukazaniem jego muzycznego i artystycznego geniuszu, a także realizowaniem jego testamentu.

 
Idea i kompozycja: Robert Pożarski

Tekst starotestamentalny w tłumaczeniu Romana Brandstaettera

Kierownictwo muzyczne: Marcin Bornus-Szczyciński

Reżyseria: Johann-Wolfgang Niklaus

Scenografia i kostiumy: Małgorzata Dżygadło-Niklaus

Korowody i choreografia: Jacek Hałas

Wykonawcy:

Oblubieniec: Paweł Szczyciński

Oblubienica: Schola Mulierum Silesiensis w składzie:
Aleksandra Karbowniczek, Dominika Krupińska, Paulina Kukiz, Marta Kurian-Herma, Natalia Niedźwiecka-Iwańczak, Hanna Pasierska, Wiktoryna Puzanowska, Katarzyna Zedel, Tatiana Pożarska

Chór męski: Schola Gregoriana Silesiensis w składzie:
Tomasz Dajczak, Piotr Górka, Piotr Krysiński, Michał Krzywka, Adam Skobliński, Lech Templin, Józef Zagajewski, Konrad Zagajewski

 

Organizator: Stowarzyszenie „Schola Gregoriana Silesiensis”

Partnerzy wydarzenia: Schola Węgajty i Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi z Lasek

Serdecznie zapraszamy

7 CZERWCA 2025 (sobota), godz. 19:30

Kościół pokamedulski na Bielanach / Parafia bł. Edwarda Detkensa
ul. Dewajtis 3, 01-815 Warszawa

8 CZERWCA 2025 (niedziela), godz. 20:00
Kościół parafialny Matki Bożej Królowej Meksyku w Laskach
ul. 3 Maja 40/42, 05-080 Laski

WSTĘP WOLNY

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

 

——————————————————————————

DODATKOWE INFORMACJE O WYKONAWCACH I ORGANIZATORACH

Paweł Szczyciński (solista, wykonawca partii Oblubieńca w „Pieśni nad pieśniami”), urodzony w 1985 roku, jest śpiewakiem tradycyjnym i kantorem. Od 2006 roku brał udział w wielu przedsięwzięciach muzycznych, na stałe śpiewając w zespołach Bornus Consort, Jerycho i Schola Węgajty. W śpiewie liturgicznym specjalizuje się w lekcjach w tonach tradycyjnych. Brał udział w nagraniach płyt o św. Janie Jałmużniku i o św. Stanisławie na zamówienie Uniwersytetu Jagiellońskiego, wspólnie z zespołem Jerycho nagrał płyty: „Laudario Polonico” (płyta koncertowa z festiwalu Pieśń Naszych Korzeni w Jarosławiu), „Surgit Leo Fortis” z motetami Wielkanocnymi, we współpracy z Marcelem Peresem powstała płyta „966”, zawierająca interpretację śpiewów ze chrztu Mieszka I, nagrywał płytę „Bogarodzica” ze śpiewami maryjnymi oraz „Golgotha” ze śpiewami pasyjnymi. Śpiewał również jako jeden z solistów na płycie „Vivat Rzeczpospolita” pod kierunkiem artystycznym Roberta Pożarskiego. Ze Scholą Węgajty brał udział w dramatach liturgicznych Ludus Passionis, Ludus Danielis, Ordo Stellae, Kondaktion o Nawróconej, Oficjum o Trzech Młodziankach. Swój warsztat rozwijał współpracując i ucząc się od takich artystów jak Marcin Bornus-Szczyciński, Marcel Peres, Robert Pożarski, Bartosz Izbicki, Wolfgang Niklaus, Adrian Sirbu, Bjorn Schmelzer. Wziął udział w wielu koncertach w kraju i za granicą.

 

Schola Mulierum Silesiensis (chór żeński, wykonawca partii Oblubienicy w „Pieśni nad pieśniami”) to żeński zespół wokalny założony w 2003 roku przy Stowarzyszeniu „Schola Gregoriana Silesiensis” we Wrocławiu, specjalizujący się w chorału gregoriańskim. Do 2021 roku kierownikiem muzycznym był Robert Pożarski. Zespół nagrał m.in. Oficjum rymowane o św. Jadwidze Śląskiej oraz zaprezentował

spektakl Ordo virtutum. W 2021 roku wziął udział w cyklu koncertów „Szlakiem piastowskich stolic”. W 2023 roku razem ze śpiewaczkami ze Schola Nativitatis pod kierunkiem Magdy Krzywdy-Krzysteczko schola zajęła się studium i przygotowaniem śpiewaczym Oficjum o św. Augustynie, z XIII-wiecznego antyfonarza sióstr norbertanek z Ibramowic i wykonała wybrane fragmenty podczas

koncertów w Jarosławiu (2023), Ibramowicach (2023), Pavii we Włoszech (2024) i w Tyńcu (2024).

 

Tatiana Pożarska (członkini chóru żeńskiego). Absolwentka Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie – klasa śpiewu prof. Aliny Bolechowskiej (dyplom z wyróżnieniem). Stypendystka Ministra Kultury i Sztuki. Doskonaliła umiejętności na kursach mistrzowskich pod kierunkiem Ryszarda Karczykowskiego, Leopolda Spitzera, Gerarda Kahry i Thomasa Hampsleya. Laureatka konkursów, m.in.: Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari, Międzyuczelnianego Konkursu Wokalnego w Dusznikach Zdroju oraz Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Kolonii. Od 1998 roku solistka Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu, współpracowała także z Teatrem Muzycznym ROMA w Warszawie, Operą NOVA w Bydgoszczy i Operą Dolnośląską we Wrocławiu. W 2003 roku zadebiutowała w Paryżu, partią Roksany w „Królu Rogerze” Karola Szymanowskiego. Koncertowała w Europie, m.in. we Włoszech, Austrii, Niemczech, na Węgrzech i we Francji. Występowała z orkiestrami, m.in. Sinfonią Varsovią, Kölner Rundfunkorchester des WDR, Capellą Cracoviensis oraz Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia podczas Festiwalu Wratislavia Cantans 2002. Śpiewała pod batutą dyrygentów jak Jerzy Maksymiuk, Andrzej Boreyko, Jerzy Salwarowski, Warwick Stengaards, Andrzej Straszyński i Jukka-Pekka Saraste.

 

Schola Gregoriana Silesiensis (chór męski) powstała w styczniu 2000 roku. Do 2021 roku kierował nią Robert Pożarski. Zespół specjalizuje się w chorale gregoriańskim i odkrywaniu najstarszych źródeł muzyki kościelnej Dolnego Śląska. Współpracuje ze Scholą Węgajty i innymi zespołami muzyki dawnej. Wykonał liczne koncerty i nagrania w Polsce i za granicą, m.in. w Pradze, Lwowie i

Strasbourgu.

 

Johann Wolfgang Niklaus (reżyser „Pieśni nad pieśniami”), urodzony w 1957 roku, jest aktorem, śpiewakiem, muzykiem, reżyserem i teatrologiem. Studiował teatrologię, etnologię i romanistykę na Uniwersytecie Wiedeńskim. Był aktorem i muzykiem w teatrze „Gardzienice” oraz dyrektorem artystycznym Scholi Węgajty. Reżyserował i był solistą dramatów liturgicznych Scholi Węgajty.

 

Małgorzata Dżygadło Niklaus (scenograf „Pieśni nad pieśniami”), urodzona w 1956 roku w Warszawie, jest absolwentką Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej i Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest współtwórcą Teatru Wiejskiego Węgajty oraz wokalistką Scholi Węgajty. Pracowała jako instruktor teatralny i scenograf spektakli Teatru i dramatów Scholi Węgajty.

 

Marcin Bornus-Szczyciński, urodzony w 1951 roku, jest pionierem wykonawstwa wokalnej muzyki barokowej w Polsce oraz założycielem zespołu Bornus Consort. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim i odbył kurs mistrzowski w Konserwatorium w Paryżu. Zespół Bornus Consort specjalizuje się w polifonii polskiej z przełomu XVI i XVII wieku. Współpracował z wieloma zespołami i orkiestrami w Polsce i za granicą. Od 1991 roku wykłada liturgiczny śpiew tradycyjny w Kolegium Filozoficzno-Teologicznym oo. Dominikanów w Krakowie i Warszawie.

 

Robert Pożarski (1965-2021) był śpiewakiem, teologiem i kompozytorem oratorium „Pieśń nad pieśniami”. Współzałożyciel „Lektorskiej Scholi Cantorum”, założyciel i kantor Scholi Gregoriana Silesiensis, Scholi Mulierum Silesiensis, Scholi Węgajty i Scholi Gregoriana Gedanensis. Członek zespołu Bornus Consort, solista muzyki barokowej, współczesnej i pieśni tradycyjnej. Od 2010 roku był kantorem kościoła pokamedulskiego na warszawskich Bielanach. Uczeń Marcela Péresa, uczestnik kursów mistrzowskich w Międzynarodowej Akademii Muzyki Dawnej w Wilanowie oraz seminariów chorału bizantyjskiego. Prowadził zajęcia ze śpiewu gregoriańskiego podczas Warsztatów Muzyki Niezwykłej, Festiwalu Muzyki Dawnej „Pieśń Naszych Korzeni” w Jarosławiu i projektów Stowarzyszenia „Schola Gregoriana Silesiensis”. Badacz średniowiecznych rękopisów liturgicznych. Prezes Stowarzyszenia Schola Gregoriana Silesiensis w latach 2002-2021. W jego dorobku znajduje się 25 płyt z muzyką średniowieczną, barokową, współczesną, liturgiczną i chorałem gregoriańskim. Autor płyt: „In agenda defunctorum – Missa Requiem Johannesa Ockeghema”, „Fulget in orbe dies – Oficjum rymowane o św. Jadwidze Śląskiej” oraz czterech płyt z serii „Cantus sarmaticus”. W 2019 roku zrealizował projekt „Vivat Rzeczpospolita!” z okazji 450. rocznicy Unii Lubelskiej, a w 2020 roku projekt „Szlakiem Piastowskich Stolic” z okazji 700-lecia koronacji Władysława Łokietka. Prowadził bloga „Co ludzie powiedzą?…” w serwisie Liturgia.pl. Zmarł 29 listopada 2021 roku po krótkiej i ciężkiej chorobie.